Rodzaje dźwigów i ich charakterystyka

Dźwigi od dawna są niezastąpione w przemyśle i budownictwie. Zmieniły sposób, w jaki przemieszcza się i ustawia ciężkie ładunki.

Dzięki zdolności do sprawnego podnoszenia i transportu materiałów różne rodzaje dźwigów stały się nieodzowne w wielu branżach, m.in. w budownictwie, produkcji, górnictwie i gospodarce morskiej.

Niezależnie od tego, czy pracują na ciasnym placu budowy w mieście, czy górują nad budową wieżowca, dźwigi umożliwiają podnoszenie, przemieszczanie i precyzyjne ustawianie materiałów. Dlatego mają kluczowe znaczenie zarówno przy wznoszeniu, jak i przy rozbiórce dużych konstrukcji.

W tym artykule omawiamy najważniejsze rodzaje dźwigów budowlanych – w terminologii technicznej nazywanych żurawiami – różnice w ich konstrukcji i działaniu oraz to, gdzie sprawdzają się najlepiej.

Co to jest dźwig (żuraw)?

Dźwig, a ściślej żuraw, to urządzenie dźwignicowe, które podnosi ciężkie ładunki, przemieszcza je w poziomie i precyzyjnie opuszcza w wybranym miejscu. Żurawie są przykładem ludzkiej pomysłowości: łączą fizykę, inżynierię i innowacyjną technologię w wydajne narzędzia stworzone do pracy w wymagających warunkach. Te solidne i niezawodne rozwiązania działają w oparciu o przełożenie mechaniczne – za pomocą lin, krążków i układów hydraulicznych bez trudu podnoszą ciężkie przedmioty i manewrują nimi.

Działanie żurawia opiera się na precyzyjnym rozkładzie obciążenia, przeciwwadze i stabilnej konstrukcji, dzięki którym każde podnoszenie przebiega bezpiecznie.

Historia żurawi sięga starożytnych cywilizacji, w których proste układy krążków pomagały podnosić ciężkie kamienie na budowach. Postęp techniki i automatyzacji doprowadził do powstania nowoczesnych żurawi o znacznie większym udźwigu i wszechstronności.

Żurawie mobilne, stacjonarne i specjalistyczne – różnice

Żurawie mobilne

Żurawie mobilne zaprojektowano z myślą o elastyczności. Nie są przywiązane do jednego miejsca – sprawnie przemieszczają się po placu budowy na kołach lub gąsienicach.

Niektóre modele mają funkcję „pick and carry” (podnieś i jedź), która pozwala przewozić ładunek podczas jazdy. Inne do bezpiecznego podnoszenia wymagają stabilizacji za pomocą podpór lub dodatkowych przeciwwag.

Żurawie stacjonarne

Żurawie stacjonarne kotwi się na stałe lub czasowo do fundamentu albo konstrukcji. W przeciwieństwie do żurawi mobilnych pracują w stałym promieniu i zazwyczaj wybiera się je do projektów, w których ciężkie ładunki trzeba wielokrotnie podnosić w określonym obszarze.

Inne żurawie specjalistyczne

Oprócz typowych modeli mobilnych i stacjonarnych istnieją żurawie przeznaczone do bardzo specjalistycznych zastosowań, na przykład:

• Żurawie pływające: szeroko stosowane w budownictwie offshore, przemyśle stoczniowym i w portach.
• Żurawie teleskopowe: wyposażone w wysięgnik, który można wysuwać i wsuwać, aby dopasować zasięg i wysokość do potrzeb projektu.

Najważniejsze rodzaje dźwigów budowlanych

Poniżej przedstawiamy przegląd rodzajów żurawi najczęściej używanych w projektach budowlanych.

Żurawie samojezdne

Żurawie samojezdne są cenione za wszechstronność: łatwo przewieźć je między budowami i dobrze dostosowują się do różnych warunków.

Najpopularniejsze typy to:

• Żurawie samochodowe: sprawdzają się na budowach w miastach i przy publicznych projektach infrastrukturalnych.
• Żurawie terenowe (rough terrain): stworzone do pracy na nierównym podłożu i w trudnym terenie.
• Żurawie wszechterenowe (all terrain): zaprojektowane do sprawnej jazdy zarówno po drogach, jak i w terenie – łączą szybkość z wytrzymałością.

Żurawie wieżowe

Żurawie wieżowe to stały element panoramy rozwijających się miast i niezbędne narzędzie przy budowie wysokich obiektów.

Składają się z pionowej wieży i poziomego wysięgnika, które razem tworzą stabilną konstrukcję zdolną do przenoszenia ciężkich ładunków na imponujących wysokościach.

Wózek i hak przesuwają się wzdłuż całego wysięgnika, a cały wysięgnik może obracać się o 360 stopni wokół wieży. Dzięki pełnemu obrotowi operator może obsłużyć duży obszar roboczy bez przestawiania żurawia.

Istnieje kilka odmian żurawi wieżowych:

• Żurawie wieżowe z wysięgnikiem poziomym (hammerhead): poziomy wysięgnik obraca się wokół wieży. Idealne do standardowych, ciężkich prac przy budowie wysokościowców.
• Żurawie wieżowe z wysięgnikiem podnoszonym (luffing jib): wysięgnik można podnosić i opuszczać, dzięki czemu sprawdzają się na ciasnych budowach, gdzie kilka żurawi pracuje blisko siebie.
• Żurawie szybkomontujące (SETC): kompaktowe i wydajne, ze składaną konstrukcją, która przyspiesza montaż i demontaż. Idealne do mniejszych projektów z ograniczoną przestrzenią i krótkim harmonogramem.

Żurawie gąsienicowe

Żurawie gąsienicowe, nazywane także żurawiami kratowymi, żurawiami gąsienicowymi z wysięgnikiem kratowym lub teleskopowymi żurawiami gąsienicowymi, należą do największych maszyn w kategorii żurawi mobilnych.

Poruszają się na solidnych gąsienicach zamiast kół, co zapewnia doskonałą stabilność i sprawia, że podpory nie są potrzebne podczas pracy.

Montaż na placu budowy obejmuje zwykle gąsienice, segmenty wysięgnika i przeciwwagi – w zależności od wymagań danego podnoszenia. Ze względu na ogromne rozmiary i podwozie gąsienicowe żurawie te nie są przeznaczone do jazdy po drogach publicznych.

Minidźwigi

Minidźwigi, nazywane też mini żurawiami lub żurawiami typu pająk, najlepiej sprawdzają się na mniejszych budowach dzięki kilku wyraźnym zaletom:

• Kompaktowe wymiary: niewielka konstrukcja mieści się w wąskich przestrzeniach. Idealne do prac wewnątrz budynków, na dachach i na budowach w mieście.
• Niska masa: lekka rama zmniejsza nacisk na podłoże, a tym samym ryzyko uszkodzenia posadzek.
• Mobilność: minipickery łatwo przewieźć między budowami, często na przyczepie, co oszczędza czas i koszty logistyki.

Ich elastyczność widać też w szybkim przygotowaniu do pracy – często wystarczy kilka minut. Jeśli musisz zakończyć zlecenie w napiętym terminie, szybka gotowość do pracy to ogromna przewaga.

Do ciasnych przestrzeni idealnym rozwiązaniem jest seria MPK marki Jekko. Te zasilane akumulatorowo, zdalnie sterowane minipickery przenoszą ciężkie ładunki przez wąskie otwory drzwiowe i trudno dostępne przejścia, bez konieczności stabilizacji podczas przemieszczania.

Inne rodzaje

Żurawie pływające

Żurawie pływające są niezbędne w budownictwie hydrotechnicznym i morskim – przy platformach offshore, budowie mostów i w portach. Wykonują m.in. przeładunki materiałów, załadunek statków, usuwanie gruzu, pogłębianie i wbijanie pali.

Żuraw pływający pracuje z pływającej platformy lub pontonu. Dzięki systemom balastowym pozostaje stabilny nawet przy podnoszeniu ogromnych ciężarów. Dlatego jest szczególnie cenny przy projektach na otwartych wodach i w miejscach niedostępnych dla żurawi lądowych.

Suwnice pomostowe

Suwnice pomostowe są niezastąpione w obiektach zamkniętych, takich jak zakłady produkcyjne i magazyny, gdzie sprawnie przemieszczają ciężkie ładunki wzdłuż stałego toru jezdnego.

Wyróżnia się:

• Suwnice jednodźwigarowe: przeznaczone do lżejszych prac.
• Suwnice dwudźwigarowe: mają dwa dźwigary, co zapewnia większy udźwig i stabilność przy cięższych zastosowaniach przemysłowych.

Suwnice bramowe

Suwnice bramowe poruszają się na kołach lub po szynach. Wyróżnia się:

• Suwnice bramowe pełne: najlepiej sprawdzają się w stoczniach i przemyśle ciężkim.
• Suwnice półbramowe: praktyczne w magazynach przy umiarkowanych potrzebach.

Jak wybrać odpowiedni dźwig budowlany?

Który żuraw pasuje do Twojego projektu? Najważniejsze kryteria to masa ładunku, wysokość podnoszenia i odległość przemieszczenia w poziomie.

Weź też pod uwagę teren, dostępną przestrzeń, bezpieczeństwo i całkowity budżet.

Określ potrzeby projektu:

• Masa ładunku: ustal, jaki jest najcięższy ładunek do podniesienia.
• Wysokość podnoszenia: określ, na jaką wysokość trzeba podnieść materiały.
• Przemieszczenie w poziomie: zmierz, na jaką odległość trzeba przenieść ładunek.
• Teren i dostęp: uwzględnij warunki gruntowe i organizację placu budowy przy planowaniu ustawienia żurawia.
• Warunki pogodowe: weź pod uwagę zagrożenia, takie jak wiatr, deszcz czy śnieg, które mogą wpływać na pracę żurawia.
• Czas trwania i warunki budowy: pomyśl o całkowitym czasie realizacji projektu i ewentualnych szczególnych wyzwaniach na miejscu.

Zastosowania dźwigów w różnych projektach

• Budownictwo: żurawie podnoszą i ustawiają stalowe belki, prefabrykaty betonowe i inne kluczowe materiały budowlane.
• Produkcja i magazynowanie: pomagają przemieszczać ciężkie maszyny, duże komponenty i towary.
• Górnictwo i przemysł ciężki: żurawie transportują duże bloki skalne i rudy oraz wspierają pracę maszyn.
• Żegluga i logistyka: umożliwiają załadunek i rozładunek statków oraz usprawniają logistykę portową.

Jeśli pracujesz przy budowie wysokościowca, najlepszym wyborem może być żuraw stacjonarny.

Przy projektach realizowanych w kilku lokalizacjach lub na nowo zagospodarowywanych terenach elastyczność, której potrzebujesz, mogą zapewnić żurawie mobilne.

Odpowiedni dźwig i osprzęt, które podniosą Twoją pracę na wyższy poziom

Wybór odpowiedniego żurawia wymaga strategicznej oceny terenu, udźwigu, potrzeb w zakresie podnoszenia, zakresu ruchu i wymagań bezpieczeństwa, aby uniknąć kosztownych przestojów lub wypadków.

Szukasz niezawodnych i wydajnych dźwigów do najbardziej wymagających zadań? Jekko ma rozwiązanie! Wiemy, że wymagające projekty potrzebują wszechstronnych rozwiązań do podnoszenia. Zobacz, jak nasze wydajne żurawie sprawiają, że niemożliwe staje się możliwe.

Skontaktuj się z Jekko i dobierz minidźwig dopasowany do Twoich potrzeb.

Najczęściej zadawane pytania o rodzaje dźwigów

Co to jest dźwig budowlany?

Dźwig budowlany, w terminologii technicznej nazywany żurawiem, to urządzenie, które podnosi ciężkie ładunki, przemieszcza je w poziomie i precyzyjnie opuszcza. Działa w oparciu o przełożenie mechaniczne i wykorzystuje liny, krążki oraz układy hydrauliczne. Właściwy rozkład obciążenia, przeciwwaga i stabilna konstrukcja zapewniają bezpieczeństwo pracy. Żurawie są stosowane w budownictwie, przemyśle, górnictwie, logistyce i żegludze.

Czym różni się dźwig od żurawia?

W języku potocznym słowa „dźwig” i „żuraw” często oznaczają to samo: maszynę do podnoszenia ładunków na budowie. W terminologii technicznej i przepisach dozoru technicznego żuraw to urządzenie z wysięgnikiem do podnoszenia i przemieszczania ładunków, a dźwig oznacza urządzenie do transportu pionowego, czyli windę. Dlatego w dokumentacji technicznej używa się nazw takich jak żuraw wieżowy, żuraw samojezdny czy żuraw gąsienicowy.

Jakie są rodzaje dźwigów?

Dźwigi (żurawie) dzieli się zwykle na trzy główne grupy: mobilne (np. żurawie samochodowe, terenowe, wszechterenowe, gąsienicowe i minidźwigi), stacjonarne (np. żurawie wieżowe) oraz specjalistyczne (np. żurawie pływające). Do urządzeń dźwignicowych należą też suwnice pomostowe i bramowe, używane głównie w halach i magazynach. Każdy typ łączy w inny sposób udźwig, zasięg, mobilność i warunki pracy.

Jaki dźwig sprawdzi się w ciasnych przestrzeniach?

W ciasnych przestrzeniach najlepszym wyborem są minidźwigi, nazywane też mini żurawiami lub żurawiami typu pająk. Są kompaktowe i lekkie, mieszczą się w wąskich przejściach i sprawdzają się wewnątrz budynków, na dachach i na budowach w mieście. Akumulatorowe minipickery, takie jak seria MPK marki Jekko, przenoszą ładunki nawet przez otwory drzwiowe – bez emisji spalin i ze zdalnym sterowaniem.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze dźwigu budowlanego?

Najważniejsze kryteria to maksymalna masa ładunku, wymagana wysokość podnoszenia i odległość, na jaką trzeba przenieść ładunek w poziomie. Uwzględnij też warunki gruntowe i dostęp do placu budowy, dostępną przestrzeń, warunki pogodowe, czas trwania projektu, wymagania bezpieczeństwa oraz budżet.